Plezier in Zingeving

Een taak is iets wat je moet doen. Je hebt het op je genomen. Het kan belachelijk gemakkelijk zijn, het kan iets zijn wat je wel zou moeten (aan)kunnen, of het is bijna onmogelijk. In het eerste geval is het vervullen van de taak vreselijk saai. In het andere uiterste wordt je overweldigd in je onvermogen. Beiden zijn bepaald niet leuk. De uitdaging zit tussen deze beide uitersten in. Een taak die uitdagend is, brengt je vaak plezier, opwinding en voldoening.
In een matrix:

gestelde taak is veel te gemakkelijk gestelde taak zou je moeten aankunnen gestelde taak is erg moeilijk en bijna onmogelijk
te weinig belasting: verveling belasting precies goed: uitdaging veel te veel belasting:
overweldiging
verveling
negatieve stress
pijn
opwinding
positieve stress
voldoening
angst
negatieve stress
pijn
onaangenaam plezier en genieten onaangenaam
nutteloosheid, zinloosheid bij machte zijn machteloosheid
bore out
lijden aan de leegte
plezier in zingeving
spel, flow
burn out
lijden aan het teveel

 

Flow (Mihaly Csikszentmihalyi, 20001) en spelen horen bij elkaar. Je komt in flow als de uitdaging die je aangaat precies in evenwicht is met je kundigheid of vaardigheid. Het doel van wat je doet is het doen. Je gaat erin op. Al doende wordt je niet beangstigend overvraagd of raak je niet verveeld, maar is wat je doet op zichzelf prettig en belonend van binnenuit (intrinsiek).
Csikszentmihalyi (19902): “…every flow activity, whether it involved competition, chance or any other dimension of experience, had this in common: it provided a sense of discovery, a creative feeling of transporting the person into a new reality. It pushed the person to higher levels of performance, and led to previously undreamed-of states of consciousness” (p. 74). En “games are obvious flow activities, and play is the flow experience par excellence” (Csikszentmihalyi, 19753, p. 36).

De ontwikkeling van vaardigheden wordt vooral aangedreven door spelen. Dit gebeurt in de smalle baan van plezierige opwinding (flow) die is ingeklemd tussen de stress van verveling aan de ene kant en de stress van de uitdaging niet (aan)kunnen (overweldiging) aan de andere.

1 Csikszentmihalyi, M. (2000). Beyond Boredom and Anxiety. Experiencing Flow in Work and Play. Uitg.: John Wiley & Sons Inc.
2 Csikszentmihayli, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. New York: Harper Perennial.
3 Csikszentmihayli, M. (1975a). Beyond boredom and anxiety. San Francisco, CA: Jossey-Bass.